SPOİLER
Genel
Kural 1 Bir cismi yere ne kadar bastırırsanız o kadar zor kaydırırsınız.İşte
bu kuraldan yola çıkarak diyebiliriz ki bir arabanın arkası yere ne
kadar çok basılırsa, o kadar zor kayar. Arka kanat takılması olayı,
özellikle yüksek hızlarda yol tutuşunu arttırmak için yapılan bir
uygulamadır. Arabanın yardığı hava, arkaya taktığınız, biraz öne
doğru yatırılmış kanata çarparak bir kuvvet uygular ve arabanın
arkası yere doğru bastırılır. Bu arka kanatların açısı çok önemlidir.
Ne düz olmalıdır, ne de fazla eğik.
Piyasadaki arka kanatlardan Renault 21'lerde görebileceğiniz
çite gibi dümdüz olanları görüntüden başka bir işe yaramazlar
fazlasıyla. Ancak bir Subaru Impreza'ya baktığınızda, hem kanadın
büyüklüğü hem de biraz öne doğru eğilmiş yapısı, arabanın
arkası üzerinde büyük bir kuvvet uygular ve arka tekerleklerin tutuşunu
büyük oranda arttırır. Bu da sizin kullanımınıza ister otobanda yüksek
hızlarda olsun, ister virajlarda olsun, daha doğrusal, stabil bir sürüş
sağlar.
Arka kanat uygulamasında dikkat edilmesi gereken
noktalar:
Araca arka kanat takıldığı zaman yüksek hızlarda
oluşacak baskıdan ve arabanın arkasının yere daha çok bastırılacağından
dolayı, tekerlekler üzerine normalden daha fazla basınç gelecektir.
Tekerleklerin bu basınca karşı koyabilmek için normal değerinden
biraz daha fazla şişirilmesi gerekmektedir. Kesin bir şey söyleyememekle
birlikte ben olsam, kanadın boyutuna ve etkisine göre arka
tekerlekleri fabrika verilerinden 1 ya da 2 psi daha fazla şişirirdim.
Avantajı, dezavantajı
Avantajı az önce de bahsettiğimiz gibi yol tutuşunu
iyileştirmesidir. Dezavantajı ise yakıt tüketimini bir miktar arttırmasıdır.
Ama bu önemsenecek boyutlarda değildir.
Ön Tampon-Altı Rüzgarlık Uygulaması
Normalde bir araba giderken, önündeki havayı
yararak ilerler. Yardığı havanın büyük bir bölümü arabanın üstünden
diğer miktarı da arabanın altından ve yanlarından geçerler. Yarılan
havanın, arabanın altından geçen kısmı, arabaya alttan bir miktar
kuvvet uygulayarak aracı az da olsa yerden kaldırır. Bunun karşılığında
da aracın üstünden geçen hava arabayı yere bastırır. Ama biz daha
iyi bir yol tutuş istiyorsak, arabanın altından geçen hava miktarını
azaltabiliriz. Bunun için ön tamponun altına yaklaşık 5cm yüksekliğinde
ek bir parça takılabilir. Bu takılan parça arabanın yardığı
havanın, aracın altına girmesine bir miktar engel olur, bu sayede de
yol tutuş bir miktar iyileşir.
Özellikle yüksek hızlarda arabayı kontrol etmekte
zorlanıyorsanız, arabayı düz bir çizgide tutamıyorsanız, araba
sanki hafifmiş ve sağlam bir şekilde gitmiyormuş gibinize geliyorsa,
ön kanat uygulaması sizin sorununuza çare olabilir.
Sonuç
Özellikle motor modifiyesi görmüş ve motor gücü
arttırılmış araçlarda, ön ve arka rüzgarlık uygulamaları son
derece gereklidir. Motor gücü artmasına rağmen, halen hafif olan araç,
yüksek hızlarda dengesizlik, kontrol zorluğu çekebilir. Mesela
120bg. olan bir P106GTI'ısiz 150-160 bg yaptıysanız bu araba uçma eğilimi
gösterebilir.bunun için ön ve arka kanatlar son derece faydalıdır.
Araçların Kanatları Spoilerlar
Spoiler denince bir çok kişinin aklına Ankara
trafiğinde araçların yüzde 90'ında dekoratif amaçla bulunan
sonradan monte edilen plastik parçaları gelir. Peki spoiler gerçekten
dekor mu? Yoksa araba üzerinde bir işlevi var mı?
Araçların ağırlığı hızları yükselttikçe
azalır. 30 km hızla giden araç ile 130 km hızla giden bir aracın ağırlıkları
çok farklı olur. Araç hızlandıkça hafifler. Hafifledikçe de
kontrolü zorlaşır. Bu noktada spoilerlar devreye girer.
Araçlarda ön ve arka olmak üzere iki tür spoiler
bulunabilir. Araç, önünde bulunan havayı yararak ilerler. Eğer aracın
arkasında doğru dizayn edilmiş bir spoiler varsa hava spoilera çarparak
aracın arkasını yere bastırır.
Bu da aracın ağırlığını; dolaylı olarak da yüksek
süratteki yol tutuş kabiliyetini arttırır. Eğer aracın arkasında
bulunan spoiler iyi dizayn edilmemişse aracın yol tutuşunu son derece
olumsuz etkiler. Aslında spoilerları uçakların kanatlarına
benzetebiliriz. Kanatlar uçakları havaya kaldırır, spoiler ise aracın
havalanmasını önler. Uçakların 200 km'den sonra havalandığını
ve Porsche Turbo'nun 300 km son sürati olduğunu düşünürseniz bazı
arabaların spoilera olan ihtiyacının ne kadar çok olduğunu daha
kolay anlarsınız.
Eğer aracınızda fabrika çıkışı bir spoiler
mevcutsa ekstra olarak bir şey yapmanıza gerek yok. Ama sonradan aracın
arkasına spoiler taktırdıysanız arka lastiklerinizin havalarına
dikkat etmeniz gerekir. Spoiler takıldıktan sonra yüksek hızlarda
arabanın arkası yere basılacağından arka lastiklere normalden daha
fazla baskı gelecektir. Arka lastikleri fabrika değerinden biraz daha
fazla şişirerek bunun önüne geçebilirsiniz.
Araç havayı yarıp ilerlerken bir miktar hava da
aracın altından geçer. Bu hava akımı aracı yukarı doğru kaldırır;
yani hafifletir. Otomobil üreticileri bunu düşünerek ön spoilerları
üretmiştir. Ön spoilerlar aracın altından geçen havayı büyük ölçüde
keser ve aracın yol tutuşuna katkıda bulunurlar.
Spoilerlar doğru uygulandıkları taktirde araçların
yol tutuşlarını güçlendirirler. Fakat yanlış uygulamalar aracın
yol tutuşunun bozulmasına, daha fazla benzin tüketimine neden
olabilir. Genellikle otomobillerini modifiye edip güçlerini yükselten
kişiler yol tutuşlarını iyileştirmek için spoiler kullanırlar.
|
