|
DERECELİ EGZANTRİK MİLİ
Dereceli Egzantrik Milleri standart egzantrik millerinden farklı olarak
performansa yönelik düzenlenmiş yapıları ve ayarlanmış dereceleri
sayesinde gerek cadde otomobillerinde gerekse yarış otomobillerinde yüksek
güç ve tork sağlayan performans parçalarıdır.
Dereceli Egzantrik Mili Nasıl Çalışır?
Dereceli Egzantrikten güç çıkmasını sağlayan
temel unsur subapların açılıp kapanma ve açık kalma zamanlarının
değişmesidir. Bu konuda Teknik Bilgi olarak bilinmesi gereken birkaç
kavram vardır:
LIFT: Lift, eksantrik milinin subapları ne kadar
bastırdığını gösteren değerdir.
DURATION: Subabın yatağından çıktığı zamanki
derece ölçümüdür.
OVERLAP: Giriş ve çıkış subaplarının aynı
anda açık olduğu sürenin derecesidir. Giriş egzantrik milinin açılış
numarası çıkış eksantrik milinin kapanış numarasına eklenerek
hesaplanır.
POWER BAND: Egzantriğin gücünü verimli bir şekilde
verebildiği devir aralığıdır.
Bu kavramları daha iyi anlayabilmek için şu
örneğimize göz atabilirsiniz...
Ford Escort 1.8 16V için Piper Cams BP270 egzantrik
mili:
| Power
Band |
Duration |
Valfe
Lift |
Timing |
Full
Lift |
| 1800-6800
d/d |
Giriş
264 / 260 Çıkış |
395
/ 367
10.03mm / 9.32mm |
Giriş
22 / 62
Çıkış 60 / 20 |
110
der. / 110 der. |
| 1800
ve 6800 devirleri arasında yüksek derecede güç artışı sağlar. |
Timing
değerindeki 2 rakamın toplanarak üzerine 180 ilave
edilmesiyle bulunur. |
mm.
cinsinden rakamlar subapların ne kadar bastırıldığını göstermektedir. |
Subapların
açılmaya başlandığı ve tamamen kapandığı dereceler... |
Eksantrik
milinin subapı en çok açık bıraktığı derece... |
Dereceli Egzantrik Mili Ne Kadar Güç Verir?
Cadde otomobilleri için üretilmiş
egzantrikler derecelerine ve kullanıcının seçimine göre 10bg ile 25
bg arasında güç üretebilecek kapasitedelerdir, yarış otomobilleri
için üretilmiş egzantrikler ise çok daha yüksek olarak
80-100bg'lere kadar güçler üretebilmektedirler.Daha ayrıntılı ve
özel bilgi almak için Egzantrik Mili Üreticilerimizden ilgilendiğiniz
markayı seçerek devam edebilirsiniz
Egzantriklerin hangi özellikleri neleri
etkiler?
Egzantrikleri
tanımlarken üreticilerin kullandıkları bir çok özellik vardır.
Bunlardan en yaygın olarak kullanılanların aracın motor gücünü
nasıl etkilediğini bilmek, egzantrik mili seçiminizde size yardımcı
olabilir.
Duration: Emme ve Egzoz için ayrı ayrı
belirtilir. Subapın, 360 derecelik döngü içerisinde kaç derecelik sürede
açık kaldığını gösterir. Cadde tipi egzantriklerde bu değer
250-270 dereceler arasında oynayabilir, yarış tipi egzantriklerde ise
300 derecelere kadar çıkabilir. Bu değer arttıkça motorun maksimum
gücü artar, ancak bu değer artışının, motor üzerinde gerektirdiği
farklı tadilatlar da olduğu için cadde tipi dereceli egzantriklerde
genelde göreceli olarak düşük değerler tercih edilir.
Overlap: Emme subapının açılmasından,
egzoz subapının kapanmasına kadar geçen, iki subapın birlikte açık
kaldığı süredir. Bu sürenin artışı, egzoz gazının daha çabuk
tahliyesini, akabinde emme manifoldundan gelen temiz hava ve benzin karışımının
daha çabuk bir şekilde silindirlere çekilmesini sağlar. Araçların,
fabrika çıkışı egzantriklerinde bu değer oldukça düşüktür. Bu
sayede düşük devirde uygun güç ve tork yakalanır. Ancak dereceli
egzantriklerde, eksantriğin derecesinin artışına göre Overlap değerinin
de artmasıyla yüksek devirdeki güçte çok etkili artışlar görünür.
Bu yüksek güç artışıyla birlikte rölantide de küçük düzensizlikler
görülebilir. Tabii ki bu düzensizlikler daha çok, yüksek dereceli
yarış egzantriklerinde belirgindir. Cadde tipi dereceli egzantriklerde
konfordan ödün verilmeyerek, bu değer, fazla olmayan bir miktarda
arttırılarak uygun güç ve tork artışı sağlanır.
Lift: Egzantrik kataloglarında genelde Full
Lift olarak geçer, subabın yatağından maksimum ne kadar uzağa açıldığının
milimetre olarak değeridir. Full Lift'in artışı tüm devir bandı üzerinde
bir miktar güç ve tork artışı sağlar. Full Lift'ten ayrı olarak,
Lift konusunda esas önemli olan nokta, bir subapın yatağından hangi
hızla çıktığı ve ne kadar süre Full Lift pozisyonunda kaldığıdır.
Full Lift değerleri aynı olan iki egzantrik kıyaslandığında, daha
kısa sürede Full Lift pozisyonuna gelen ve o pozisyona yakın
pozisyonlarda daha uzun süre kalabilen subap zamanlamasını sağlayan
egzantriklerde güç artışı göreceli olarak daha da yüksektir.
Timing: 22-62, 62-22 şeklinde bir örnek ele alındığında;
İlk 22, emme subapının üst ölü noktadan kaç derece önce açıldığını,
İlk 62, emme subapının alt ölü noktadan kaç derece sonra kapandığını,
İkinci 62, egzoz subapının alt ölü noktadan kaç derece önce açıldığını,
İkinci 22, egzoz subapının üst ölü noktadan kaç derece sonra
kapandığını belirtir.
Duration ve Overlap bu değerler sayesinde hesaplanır.
Dikkat edilmesi gereken noktalar:
Başlangıç
seviyesindeki cadde tipi dereceli egzantrikler standart motorlarda başka
hiç bir tadilat gerektirmeden, tamamen sorunsuz bir şekilde kullanılabilmesine
karşın, özellikle iddialı kalkış yarışları için hazırlanan
otomobillerde kullanılan yüksek dereceli cadde egzantriklerinde dikkat
edilmesi gereken bazı noktalar vardır.
Yüksek dereceli egzantrikli motorların daha yüksek
devirleri çevirebilmesiyle birlikte, eksantriğin yapısı gereği
artan Duration ve Full Lift değerlerinin sonucunda, subapla pistonun
birbirlerine en yakın oldukları mesafe standart ve düşük dereceli
egzantriklere göre bir hayli azalır. Yüksek dereceli egzantriklerde,
eksik ve hatalı uygulama sonucu, subapla pistonun temas etmesiyle
subaplar yamulabilir. Bu olay özellikle yüksek devirlerde ve erken
vites düşürme sonucu yığılma denen olayla meydana gelebilir.Bu
tehlikeyi önlemek için egzantrik mili üreticilerinin sunduğu özel
subap yayları mevcuttur. Bu yaylar gerek daha hafif, gerekse direnç
olarak daha kuvvetli oldukları için subapların yuvalarına gereken
zamanda oturmalarını sağlayarak olası sorunları ortadan tamamen
kaldırırlar. Yüksek dereceli egzantrik uygulamalarında subap yayı
değişimi, önemle üzerinde durulması gereken bir noktadır.
|
